ZeroHero stelde mij gisteren een interessante vraag: vind jij of muziek een verhaal vertelt of is het voor jou puur muziek. Wel, je kunt de vraag op verschillende manieren opvatten, maar ik zal proberen een antwoord te geven.

Vaak hangt er aan de muziek al een verhaal. Er is tekst, een titel of de maker heeft een buitenmuzikale inspiratie gebruikt. Als je dat weet is dat vaak moeilijk uitschakelen. Maar bij veel instrumentale muziek van bijvoorbeeld Bach, maar ook Stravinksy, ligt dat niet zo voor de hand. Dat zou je 'puur muziek' kunnen noemen, muziek om zichzelf en niet gerelateerd aan iets buitenmuzikaals.

Toch kun je bij de 'pure' muziek ook spreken van een verhaal, maar dan ligt het accent niet zozeer bij het ontstaan van de muziek, maar bij degene die het tot leven wekt. Je kunt daarbij de analogie van tekst gebruiken. Als we een tekst voorlezen dan lezen we die niet monotoon voor, maar leggen we accenten. We moeten adem halen, we wisselen van klanksterkte. Als het een verhaal is proberen we het natuurlijk spannend te maken. Muziek heeft dat ook. Een pianist zal proberen de muziek spannend te maken voor zijn toehoorder. Ook hij laat het stuk ademen, legt accenten, wisseld van dynamiek, fraseert enz. enz. Alhoewel er geen verhaal is door middel van woorden, zou je toch kunnen spreken van een verhaal. De ene musicus is daar beter in dan de ander. Het verhalen vertellen door middel van muziek gaat door de moderne geluidsdragers verloren. Veel mensen kennen muziek alleen nog van de cd. Je gaat anders naar bijvoorbeeld een symfonie van Beethoven luisteren als je het zelf probeert te spelen op een piano uit een pianouittreksel. Dan leer je het stuk van binnenuit en krijg je gevoel voor het verhaal in klanken.

Dit is in het kort een antwoord op je vraag: ja, ik geloof dat muziek een verhaal vertelt. Puur muziek komt op mij over als iets autonooms, iets wat op zichzelf staat, iets wat aan zichzelf genoeg heeft, iets wat niet communiceert en waarbij geen publiek cq uitvoerder is. Dit is een interpretatie en er valt heel veel meer over te zeggen, want ik ga hier wel erg uit van een westeuropese, traditionele benadering. Over zo'n vraag moet je eigenlijk een avondje ouwehoeren in de kroeg.