Leni Riefenstahl is overleden. De discussie over haar en haar betekenis kan opnieuw losbarsten. Het is het eeuwige probleem van het kunstwerk en zijn maker. Als de kunstenaar abjecte sympathieën heeft, diskwalificeert dat dan ook meteen zijn of haar kunstwerken? En wat als het kunstwerk ook nog een beeld schetst van het abjecte onderwerp. De houding van de kunstenaar lijkt in ieder geval een grote rol te spelen. Iemand kan prachtige foto's maken van Israeliërs die de Palestijnen terroriseren. De maker van deze foto's zal echter zelden verantwoordelijk gehouden worden voor de politiek van de Israelische regering. Leni Riefenstahl heeft zich erop beroepen dat ze alleen maar registreerde en niet sympathiseerde. Het lijkt moeilijk houdbaar, voor de films die zij gemaakt heeft heeft ze ongetwijfeld met Hitler en de zijnen moeten samenwerken en zich daarmee behoorlijk gecompromiteerd. Auschwitz kun je haar waarschijnlijk niet aanrekenen, maar ze heeft wel meegeholpen aan de propagandamachine van de nazi's en was een schakel in de machtsopbouw van deze nazi's. Dat zij na de oorlog geschrokken afstand neemt en van de prins geen kwaad weet doet daar niets aan af.

Het probleem staat niet op zichzelf. Richard Wagner was al overleden, maar zijn muziek is voor sommigen nog steeds onverteerbaar omdat Hitler een fan was van deze componist. In Israel geldt nog steeds een uitvoeringsverbod. De nazaten van Wagner hadden geen bezwaar tegen Hitler en hoewel ze geprobeerd hebben Joodse musici te redden, hebben ze zich toch kritiekloos gevoegd en de vruchten geplukt. Ook filosoof Nietzsche was al dood, maar ook hij werd door de nazi's binnengehaald als zuiver. Ook richting Nietzsche worden nog steeds pogingen ondernomen dat hij eigenlijk fout was. Maar goed, Wagner en Nietzsche waren al dood.

De filosoof Heidegger niet en ook hij heeft zich behoorlijk schuldig gemaakt aan nazi-sympahtieën. En ook Heidegger heeft net als Riefenstahl zijn rol tijdens het derde rijk gebagatelliseerd. Toch wordt zijn filosofie nog steeds door velen serieus genomen, zijn werk heeft zijn maker overleefd, al woedt de discussie nog steeds of zijn filosofie wel zuiver is. Iemand die heulde met de nazi's kan geen zuivere filosofie bedrijven.

Riefenstahl schreef geen tekst maar maakte beelden. En op die beelden staan beruchte mensen. We kunnen haar bewonderen om de wijze waarop ze die beelden heeft vormgegeven en toch onze grote reserves hebben voor de boodschap die die beelden uitdraagt. Riefenstahl en haar werk zullen nooit losgekoppeld kunnen worden van het nazi-verleden en dat is goed. Toch zal haar werk ook beoordeeld moeten worden zonder de uitzonderlijke omstandigheden daarin te betrekken. Dat zal makkelijker zijn voor haar werk na het derde rijk, omdat ze daar neutralere onderwerpen heeft gekozen. Maar Triumph des Willens zal een plek in de geschiedenisboeken van de documentaire vinden of die Leni nu goed of fout was.