Bayreuth 1990 (1)

Iedere liefhebber van de muziek van Richard Wagner (1813-1883) moet minstens éénmaal in zijn leven naar Bayreuth, een plaatsje tussen Neurenberg en de oude grens van Oost-Duitsland. Daar wordt ieder jaar in augustus de Bayreuther Festspiele gehouden. Wagnerianen uit de hele wereld komen daar naartoe om in het Festspielhaus auf den grünen Hügel een muzikale eredienst mee te maken. Dat Festspielhaus opent zijn poorten een aantal weken per jaar om alleen maar de muziektheaterwerken van Richard Wagner uit te voeren.

De vaste bezoekers van deze weblog weten het ondertussen: ik was zo'n Wagneriaan. Toen ik een jaar of vijftien, zestien was trok ik de stoute schoenen aan en stuurde een briefje in onhandig Duits naar Bayreuth. Ik wilde graag kaartjes. Nagedacht over de reis ernaar toe had ik niet. Ik had ook niet overlegd met mijn ouders. Ze zouden zich ook niet verbazen, want ze keken al enkele jaren met verwondering naar mijn eigenaardige hobby: het verzamelen van zoveel mogelijk uitvoeringen van de opera's van Wagner.

Natuurlijk kwam er niet meteen antwoord. Maar na een aantal weken begon ik wat onrustig te worden. De brief zou toch wel aangekomen zijn? Moest ik toch maar bellen?

Er kwam antwoord. Ik werd natuurlijk bedankt voor mijn interesse, maar de kaartjes waren uitverkocht. Als de verkoop voor het nieuwe jaar zou beginnen zou ik bestelformuleren ontvangen. De jaren erna zou het een vast ritueel worden: in oktober kwam het bestelformuleer dat je dan voor een bepaalde datum in november verstuurd moest hebben. Ergens in januari, soms zelfs februari kreeg in dan antwoord. Dat antwoord was jaar in, jaar uit: leider nicht. De belangstelling voor de Festspiele was zo groot – drie tot vijf maal meer aanvragen dan voorhanden kaarten – dat ze een systeem hadden ingevoerd om een eerlijke afhandeling voor elkaar te krijgen. Alleen zeer, zeer rijke mensen die de Festspiele met hun miljoenen steunden waren verzekerd van een jaarlijks plekje. Ik kon alleen maar stug volhouden, ooit zou het wel lukken. En het lukte, na vijf jaar – ik studeerde ondertussen muziekwetenschappen – zou een droom in vervulling gaan! Ik was aan de beurt en nog wel voor de gehele Ring des Nibelungen, een immens werk dat vier avonden omvat.