Gistermiddag liep ik in gedachten van mijn werk naar het station (ongeveer een half uur lopen). Mijn gedachten waren bij een bespreking die ik gistermiddag had. Ineens realiseerde ik me dat ik mezelf als een deskundige mocht beschouwen. Een deskundige op een klein gebied, maar toch ...

Ik werk bij een bibliotheek voor mensen met een visuele handicap. Dat is niet een gebouw waar mensen naartoe kunnen gaan en waar ze boeken kunnen uitzoeken om thuis te gaan lezen. Ik werk bij een bibliotheek waar studie- en vakliteratuur wordt omgezet in aangepaste vorm. Eén van die aangepaste vormen is braille. Ik kan geen braille lezen (nou ja, een heel klein beetje ondertussen wel), maar ik weet hoe ik tekstbestanden moet maken die door een speciale printer in braille worden omgezet. Het mag u verbazen, maar deze tekstbestanden worden gemaakt in WP5.1. In de toekomst gaat het produktieproces veranderen (we gaan werken met een XML-standaard) en met name op braille-gebied is dat een lastig proces. Binnen het braille is er een gebiedje wat we voor het gemak maar wiskunde-braille noemen en dat is helemaal geheimtaal voor veel mensen. Ik realiseerde me gisteren ineens dat er waarschijnlijk maar heel weinig mensen in Nederland zijn die weten hoe je dat maakt.

Wat is er zo moeilijk aan? Een tipje van de sluier. Braille maakt gebruik van zes punten en het aantal combinaties die je daarmee kunt maken is beperkt. Cijfers en letters, lees- en rekentekens, daarin is wel voorzien. Maar hoe maak je in braille bijvoorbeeld derdemachtswortels, ingewikkelde breuken, integralen, Griekse letters, matrices, sub- en superscript enzovoort enzovoort. Bedenk daarbij dat braille een horizontaal schrift is met slechts één niveau: je kunt niet in de regel ineens hoger of lager gaan. Daar zijn oplossingen voor verzonnen en we kunnen nagenoeg alles aan. Problematisch zijn bijvoorbeeld structuurformules in scheikunde: het kan, maar eenvoudig is het niet.

Straks moeten er hier programmeurs aan de slag die een programma gaan maken die vanuit een XML-bestand braille genereerd. Zij willen graag de regels weten op wiskunde-braille gebied. Gistermiddag (en straks is de voortzetting) zat ik met een andere collega met iemand om de tafel die dat coördineert. Je moet iemand op een 0-niveau uitleggen hoe een en ander werkt, samen ontdekken hoe consequent en inconsequent het soms is, aangeven dat er vaak goede redenen zijn om van regels af te wijken, dat er soms niet is voorzien in bepaalde situaties en dat je dan soms zelf creatieve oplossingen moet verzinnen. Voor mij het leukere werk dus: ooit ben ik uren bezig geweest met één bladzijde vol met ingewikkelde statistiekformules. Je moet waanzinnig precies zijn, één spatie verkeerd en er kan totaal iets anders staan.

Toen ik naar huis ging realiseerde ik me dus ineens dat er waarschijnlijk niet veel mensen in het land zijn die zoveel weten van deze materie. Goh, dacht ik, ben ik toch nog ergens specialist in geworden.