Jean-Baptiste-Camille Corot (1796-1875)
Lesendes Mädchen im Samtrock (1868)

Loopt zij of staat ze stil?

Gelukkig kan ik bijna overal en onder alle omstandigheden lezen: zittend, liggend, lopend, in de trein, in de auto, in een stoel, aan tafel of desnoods ondersteboven hangend in een boom. Lezen is een vorm van concentratie en wie dat goed beheerst kan lezen wanneer hij of zij maar wil.

De laatste maanden gaat dat moeilijker. Zo word ik steeds vaker afgeleid door andere reizigers in de trein. Reizigers die luidkeels persoonlijke gesprekken voeren, al of niet met een mobiele telefoon. (Of dat stel dat elkaar het hele weekend niet gezien heeft en elkaar opzichtig gaan zitten bezoenen in de trein. Weten ze wel hoe irritant dat gesmak en gekreun klinkt?) Ik moet me weer inspannen om me te concentreren, maar mezelf voortdurend voorhouden dat ik me niet moet storen maar me moet concentreren, helpt niet.

Mijn oudste zoon kan in opperste concentratie lezen. Soms moet ik heel nadrukkelijk een mededeling driemaal doen voordat hij verstoord opkijkt uit zijn lectuur. Zo was het bij mij ook. Het zijn niet alleen de mensen die steeds slechter het onderscheid kunnen maken tussen privé en publieke ruimte, het is ook mijn eigen onvermogen om me ervoor af te sluiten.

Ik probeer het maar te accepteren, die afwezigheid van concentratie. Soms werkt domweg accepteren nog het beste. Het doet me denken aan de lerares die mij een jaar lang les gegeven heeft in het spelen van klavecimbel. Soms had ik een week op een stuk of passage gestudeerd en ging het thuis uitstekend, maar op les bakte ik er dan niets van. Ik kon dan boos en gefrustreerd raken. Zij glimlachte dan vriendelijk en zei me, me niet zo druk te maken. Accepteer dat het vandaag niet gaat, dat komt gewoon voor. En het vreemde was, het hielp wanneer ik me bij mijn onmacht neerlegde.

Zo zit ik dan mezelf wel eens toe te spreken in de trein. Ok, vandaag kan ik me niet concentreren, geen idee wat ik net bladzijden lang gelezen heb, maar wat die akelige puistenkop in zijn mobiel gebrald heeft (we hebben de hele middag in Amsterdam gezocht naar een café die Grolsch schonk, maar het is overal Heineken!), dat weet ik nog steeds. Ontspannen en proberen gewoon weer te concentreren, desnoods woord voor woord lezen ... Soms kan ik op die wijze dan weer een fractie terugwinnen van de concentratie die ik vroeger had.