Ook de weblogwereld zit vol met spiritueel geneuzel. Hoe goed bedoeld al dat religieuze gewauwel ook is, het is doorgaans kitsch van de slechtste soort. Veel mensen hebben ineens spirituele ervaringen. Het lijkt wel alsof men geestelijk kapitaal probeert te verzamelen om daarmee Iemand te zijn in de wereld van de cursussen meditatie, workshops je innerlijke oog of weet ik veel wat er allemaal wordt georganiseerd om mensen het geld uit de zakken te kloppen.

Maar wat is het nu precies wat me stoort? Ik ben immers zelf ook niet vies van religieuze teksten, muzieken en afbeeldingen?

Is het misschien het taalgebruik? De taal van positieve energie uitstralen, van het leven in het hier en nu? Van het gezeur over andere dimensies, engelen of kabouters? Van de communicatie met een andere werkelijkheid, boven, onder, achter, binnnen ... keuze zat zou ik zo zeggen.

Of is het het negatief beoordelen van opvattingen die je ego kan hebben. Het feit dat opvattingen een juiste manier van kijken in de weg zou staan, de weg naar verlichting. Het zou maar tot scepticisme of zelfs, o gruwel, tot cynisme leiden. Dat is niet fijn, dat moeten we vooral niet hebben. Nee, je ego moet je wantrouwen, het verdeelt de wereld en dat is niet goed voor de vermeende eenheid, de boeddha-natuur, de verbinding tussen al wat leeft, voor je zen. Stel je voor zeg. Natuurlijk, je moet je eigen weg bewandelen. Als dit jouw weg is, nou ja, dan zal het wel goed zijn, maar beter is positief te denken. Jawel, positief denken. Exit ratio, exit ego.

Mensen die gewend zijn stilte en bezinning buiten zich te zoeken, in de natuur, in zogenaamde diepgravende gesprekken, bij spirituele samenkomsten, of bij creatief-therapeutische cursussen waar je na elke oefening, dans, tekening of boetseeropdracht moet zeggen wat er bij je bovenkwam, die al op school geleerd hebben dat er na het kijken naar kunst of het beluisteren van muziek meteen een gesprek volgt over de associaties die je erbij had, over de persoon en boodschap van de kunstenaar ... die mensen spreken vaak in een volkomen zielloos jargon. Ze papegaaien elkaar na in zinnen als 'Ik moet het verdriet nog een plekje geven', 'Ik moet nog iets meer naar mijn gevoel leren luisteren'.
De totale vertherapeutisering zorgt ervoor dat mensen steeds minder origineel worden en innerlijk steeds eenvormiger.

Désanne van Brederode Zelf stilte zijn
In: H.J.A. Hofland (red.) De grote stilte, 18

Zou dat het zijn? Die innerlijke eenvormigheid? Ik moest terug in mijn herinnering naar dat bankje onder die boom in Taizé (zie 671). Al die Taizé-gangers die ik voorbij zag trekken – ik noemde het een maskerade –, ze gingen allemaal zo op elkaar lijken. Ze spraken steeds meer dezelfde taal, dezelfde frasen. Het had iets totalitairs, het was vervreemdend en schokkend. Soms denk ik wel eens, dat ik daar onder die boom naast de kerk een anti-verlichting heb ervaren. Al die wegen naar verlichting, de deuren en luiken die ernaar open zouden kunnen gaan, ze bestaan niet. Er gaat niets open, er is geen andere dimensie, er is geen doel. Er zijn 'slechts' onbeantwoorde vragen (waarom!) en dat is prachtig. De creatieve antwoorden daarop moeten schrijnen en schuren, verontrusten, wakker schudden. Laat het zo blijven, laat het een kunst zijn.