In het concentratiekamp Bergen-Belsen deed een exemplaar van De Toverberg van Thomas Mann de ronde onder de gevangenen. Een jongen herinnerde zich het moment dat het zijn beurt was om het boek vast te houden als 'een van de hoogtepunten van de dag, toen iemand het aan mijn doorgaf. Ik ging in een hoek zitten voor de stilte, en toen had ik een uur om erin te lezen.' Terugdenkend aan die dagen van angst en ontmoediging had een ander Pools slachtoffer het volgende te zeggen: 'Het boek was mijn beste vriend, het heeft me nooit in de steek gelaten; het troostte me in mijn wanhoop; het liet mij merken dat ik niet alleen was.'

Alberto Manguel De bibliotheek bij nacht, 221