Maar ben je dan humanist? Je moet toch ergens in geloven? Het is mijn eigen schuld dat ik deze vragen op mijn bordje krijg. Moet ik maar niet zo verzot zijn op gesprekken over wereldbeschouwingen. Toch begin ik altijd te schutteren als we op dit punt aanbeland zijn. Het is makkelijker om erover te praten als het niet jezelf betreft. Nee, ik ben geen groot spreker, zeker niet in gezelschappen van meer dan twee personen. Dan houd ik liever mijn mond en luister. Dan verdwijn ik liever als een kameleon op de achtergrond van het behang. Nee, ik ben ook geen humanist, ik heb geen vertrouwen in de mens. Natuurlijk geloof ik wel, in de zin dat je op voorspelbaarheid vertrouwt. Wanneer ik 's avond naar bed ga, mag ik toch in alle redelijkheid verwachten dat ik zon de volgende ochtend weer zal zien. Het blijft echter mogelijk dat in de nacht een komeet een einde maakt aan het leven op aarde, het blijft dus altijd een voorlopig vertrouwen, een voorlopig geloof. En waarom zou je ergens in moeten geloven? Bestaat ons dagelijks leven niet uit voldoende terloops geloof? Ik kan best leven zonder metafysische zekerheid, zonder een doel dat alles met terugwerkende kracht een zin zou moeten geven. Dat de mens het doel van de evolutie zou zijn, nee, dat geloof ik niet. Dat de mens een bijzondere plek in het dierenrijk zou innemen, omdat de mens begiftigd is met bewustzijn en rede, dat is zo, maar ik beschouw dat niet als vanzelfsprekend positief. Integendeel mevrouw, het ware misschien beter geweest dat dit ongelukje nooit had plaatsgevonden, dan hadden we nu geen Darwin en evolutie gehad. Stuk rustiger. Waarom zou ik ook een motivatie van buitenaf nodig hebben, een god bijvoorbeeld, om een goed leven te willen leiden? Waarom niet een goed leven willen leiden, omdat ik daar zelf de waarde van zie? U denkt een beter mens te worden door wereldliteratuur te lezen? Door het bestuderen van schilderijen van de grote schilders? Meent u nu werkelijk dat het beluisteren van Mozart of Beethoven, u verheft tot een hoger niveau? Laat me niet lachen! Ik zou zelf goddelijk moeten zijn ondertussen! Spreekt u liever van verrijking, maar verheffing? Driewerf nee! Misschien dat het de wolf in de mens ietwat ketent, maar er is weinig voor nodig om die ketenen weer los te rukken. We leven in een tijd dat god en alle andere illusies van de mens opgebaard liggen in een mortuarium. Trek een la open en u ziet het communisme, daarnaast het socialisme en jawel, het liberalisme ligt ook ergens. En zie, zo zijn er nog honderden. Stoort u zich toch niet aan al die mensen die het zo koud hebben en zich proberen op te warmen aan democratie! en vrijheid van meningsuiting! Die mensen begrijpen niet dat ze eenvoudigweg naar buiten kunnen lopen en zich kunnen warmen aan die zon die toch maar weer boven die horizon tevoorschijn is gekomen. Nog steeds denken mensen dat de zon opkomt, maar zo is het niet. We draaien zelf naar de zon toe. Vraag me niet naar het doel of de zin van het leven. Bedenk het zelf! Maak er iets moois van! Toon het! En vergeet niet op tijd wat te drinken en een boterhammetje te eten. Het humanisme is dood en al begraven. We zouden er een standbeeld voor kunnen maken waar vreemde vogels op kunnen schijten. Laten we onze gespletenheid accepteren, we hebben een kant die we als wenselijk ervaren en we hebben een kant die we onwenselijk vinden. Zie die laatste kant als een ongenode gast op een feestje: geef hem een drankje, maak een praatje en zorg dat hij weer vroeg vertrekt, liefst voor middernacht. Het kwaad komt in de wereld door een te enthousiast verlangen naar zuiverheid. Zoek naar een open plek in het bos. Huil als een wolf, lach als een mens en vraag me niet waar ik in geloof.