Eén van de eerste cassettebandjes die ik ooit van mijn zakgeld kocht, bevatte een opname van het tweede pianoconcert van Rachmaninov. Wie de uitvoerenden waren weet ik niet meer, het bandje heeft het vele draaien uiteindelijk niet overleefd. Later heb ik nog vaak andere uitvoeringen beluisterd, maar geen enkele kon tippen aan die ene uitvoering waar ik in mijn jeugd zo mee gezwijmeld heb. Toen ik mijn belangstelling voor dit soort laatromantische muziek begon te verliezen, vergat ik het stuk.

Het is een pianiste die me intrigeert. Ik heb Hélène Grimaud de sterren van de hemel horen spelen, ik heb haar op een wijze horen spelen die me totaal niet boeide. Wat blijft is, dat ze een geheel eigen stijl heeft en soms is dat prachtig, soms niet, maar saai is het nooit. Misschien past haar stijl ook niet bij sommige stukken. Ze heeft een helderheid in haar spel die soms koud overkomt, onderkoeld. Op de cd werkt dat voor mij niet, dan wordt het plastic, maar in de concertzaal wel. Telkens wanneer ik opnamen van haar concerten op YouTube vind, raak ik door haar spel gegrepen. De afstandelijkheid van de cd wordt ineens doorleefd. Anderen zullen het wellicht theater vinden, maar ik krijg toch elke keer weer de indruk dat ze echt opgaat in het moment. Ze maakt een integere indruk op mij.

Zo vond ik dan enige tijd geleden een fantastische uitvoering van het tweede pianoconcert van Rachmaninov met Grimaud als pianiste. Juist in deze muziek werkt die helderheid fantastisch. Geen romantische mist, geen melodramatiek, de muziek is van zichzelf al emotioneel genoeg, daar hoef je als orkest en pianist niet nog een paar scheppen bovenop te doen. In plaats daarvan hoor ik nu details die ik nooit eerder hoorde en nog belangrijker: er wordt een verhaal verteld, een verhaal van verlangen, verdriet, schoonheid en troost.

YouTube: Sergej Rachmaninov Pianoconcert nr. 2 in c mineur, Op. 18 Hélène Grimaud, piano; Lucern Festival Orchestra olv Claudio Abbado

YouTube: Hélène Grimaud - Living with Wolves, documentaire 2008