Vraag mij naar mijn mooiste schaakpartij en ik kom op de proppen met mijn partij tegen Galeh Khongaloos tijdens het open schaaktoernooi in Leuven in 2003. Niet omdat de partij foutloos was, integendeel, maar om de herinnering aan de spanning en de strijd. En, om de anekdotische waarde van het slot.

Ik was de partij kwijt, maar onlangs vond ik een geannoteerde versie terug. Ik geef het hier een plekje.

Wit: Jan-Willem Lubbers
Zwart: Galeh Khongaloos

Leuven Open 2003 (6), 10.11.2003

Galeh Khongaloos was een jonge knul van een jaar of zeventien. Fanatiek tot op het bot. Hij was zeer beweeglijk en straalde een grote vastbeslotenheid uit om te winnnen. Het zou een partij worden die ik nog steeds koester.

1.e4 c6

Caro-Kann? Ik kon dit niet rijmen met zijn uitstraling. Caro-Kann is niet een opening die ik associeer met een agressieve route naar winst.

2.d4 d5 3.Pc3 dxe4 4.Pxe4 Lf5 5.Pg3 Lg6 6.h4 h6 7.Pf3 Pd7 8.h5 Lh7 9.Ld3 Lxd3 10.Dxd3 Pgf6 11.Ld2 e6 12.0-0-0 Dc7 13.Th4 ...

Normaal is hier 13.Pe4 O-O-O. Ik wilde een ander idee uitproberen.

13... Ld6 14.Pe4 Pxe4 15.Dxe4 Pf6 16.De2 0-0-0 17.g4 ...

Het ideetje achter 13.Th4, met ondersteuning van de toren de pionnen laten oprukken. Eigenlijk hoort die toren op e1, maar op deze wijze kan de toren ook over de vierde en derde rij spelen. De komende zetten had ik aan zien komen en voor lief genomen.

17... Le7 18.g5 Ph7 19.Lf4 Da5 20.gxh6 Lxh4

Galeh voerde deze zet uit met een veelbetekenende blik. De kwaliteit pakken lag voor de hand, ik maalde er niet om. 20... gxh6 21.Th3 Pg5 was ook een optie. Ik denk dat Galeh nu op winst rekende en objectief gezien is dat misschien ook wel terecht.

21.hxg7 Thg8 22.Pxh4 Txg7 23.h6 ...

De vraag is niet hoe gevaarlijk deze pion is, maar hoe vervelend mijn jonge tegenstander deze pion zou vinden. Galeh was er onzeker over, zou blijken. De enige functie die deze pion had was een psychologische.

23... Tgg8 24.Dd3? f5?

Zwart ziet het niet. Met 24... Tg4 25.Le3 (25.Lg3 Dg5+ 26.Kb1 Tgxd4; 25.Dxh7 Txf4 is ook geen optie) 25... Pg5 had hij de partij naar zich toe kunnen trekken. Het paard op h4 komt dan ernstig in de problemen.

25.De2 Tde8 26.Pf3 Pf8 27.Pe5 Te7

Zwart blijft angstvallig rekening houden met die pion op h6, terwijl wit al met hele andere zaken bezig is. Waarom probeert zwart niet meteen 27... Dxa2?

28.Pc4 ...

Fritz geeft hier 28.Dc4!? Th7 29.Pxc6 bxc6 30.Dxc6+ Tc7 31.Da8+ Kd7 32.d5 en wit wint.

28... Dxa2

Galeh en ik staken veel tijd in de stelling. Tijdnood lag nu al om de hoek.

29.Pd6+ Kd7

À tempo gespeeld door Galeh. Hij wilde blijkbaar niet dat de pion op b7 met schaak genomen zou worden. Nu is de toren op de 7e rij afgesloten van de damevleugel. Toch ziet 29... Kd8 30.De5 er ook speelbaar uit voor zwart.

30.Pxb7 Da1+ 31.Kd2 Dxb2 32.Pc5+ ...

Ik was nu in tijdnood en Galeh gaat daar op spelen. Ik was tevreden over de velden van mijn stukken, maar een directe winstweg zag ik niet. Galeh straalde een zelfvertrouwen uit alsof de partij al gewonnen was voor hem. Geen fouten maken was voor mij het parool.

32... Ke8 33.Dh5+ Tf7 34.Le5 Db4+

Galeh zoekt tegenspel, maar durft nog steeds niet zijn stukken uit de buurt van h6 te laten. Met 34...Tg4 was het voor mij moeilijker geweest.

35.Kc1 Ph7??

Galeh begint te panieken. Ik zie hem steeds naar het hoekje rond g7 kijken. Tijdnood is er nu aan beide kanten. 35... Da3+ 36.Kb1 Tg2 ziet er actiever uit voor zwart.

36. Pxe6? ...

Een beroerde zet in tijdnood (minder dan een minuut op de klok). Deze zet maakt het veld vrij voor de toren op b7. Beter was geweest 36. Dh1! gevolgd door bijvoorbeeld 36... Te7 (op 36... Db5 kan wit 37.Td3 gevolgd door Tb3 proberen) 37.Dxc6+ Kf7 38.d5 Dh4 39.dxe6+ en wit staat gewonnen.

36... Dc4?

Met 36... Da3+ 37.Kd2 Tg2 kan zwart het wit moeilijker maken.

37.Pg7+ Kd8 38.Dg6 Pf8

38... Dd5 was noodzakelijk, zwart staat verloren al had ik tijdens de partij geen tijd om me dat te realiseren. Ik deed alleen nog maar zetten om de tijdcontrole te halen, in de hoop geen fouten te maken.

39.Dd6+ Td7 40.Db8+ Ke7

Na deze zet constateerden we beiden dat de 40e zet gehaald was. Galeh stelde voor om de wedstrijdleider te halen om de klok terug te laten zetten. Ik probeerde me ondertussen te ontspannen, de adrenaline gierde door mijn lijf. Toen wierp ik een blik op de stelling en zag ineens een geweldige zet. Galeh kwam terug met de wedstrijdleider. Deze zette rustig de klokken terug, vroeg of we akkoord gingen en wie er aan zet was. Toen mijn klok weer liep besloot ik even heerlijk van het moment te genieten. Met een grote glimlach keek ik naar het bord. Galeh was nog één brok spanning. Toen strekte ik langzaam mijn hand uit, pakte de dame en langzaam voerde ik de volgende zet uit. Zelden met zoveel binnenpret een schaakzet uitgevoerd.

41.De8

Galeh veerde op en keek met geagiteerde ogen naar het bord. Toen zakte hij ineen van ellende. Mat! Hij gaf me een hand om me te feliciteren, maar of hij het geloven kon...