Alberto Manguel herlas een jaar lang elke maand een boek dat ooit zeer veel indruk op hem gemaakt had. Het resultaat was een nieuw boek, Dagboek van een lezer. Ik heb met de gedachte gespeeld iets vergelijkbaars te doen, maar het is er nooit van gekomen, teveel boeken die nog een eerste maal gelezen moeten worden. Toch laat het idee me niet los, boeken herlezen en mezelf afvragen wat er ooit in een ver verleden toch zo'n indruk op mij gemaakt heeft. Ik ben nu dertig jaar verder, ik heb vele leeskilometers achter de rug en in combinatie met wat levenservaringen, kan het niet anders dat het herlezen van een boek, het lezen van een nieuw boek is.

Een boek dat voor een dergelijk project in aanmerking zou komen is Doktor Faustus van Thomas Mann, ik nam het onlangs uit de kast. Ik las de datum van aankoop dat ik ooit op het schutblad onder mijn naam geschreven had: ma. 28 april 1986. De datum trof mij, het was de tijd van de eindexamens, een tijd van spanning en stress. Maar het was ook de tijd dat ik H. nog niet had leren kennen, het laatste half jaar voor mijn studie en verhuizing naar Bosch en Duin. De tijd van gecultiveerde romantische weemoedweefsels, van zweterige duistere romantiek en het verlangen naar een prinses op het zwarte paard, van zwijmelen en heimelijk adoreren in de sfeerverlichting van mijn tienerkamer. Ik was dat jaar mijn dagboek opnieuw begonnen (eerdere versies heb ik vernietigd) en ik lees erin dat Doktor Faustus niet meteen aansloeg, ik vond het saai en vroeg me af of het boek niet te moeilijk voor me was. Alleen de laatste hoofdstukken maakten mij uiteindelijk enthousiast. Twee jaar later herlas ik het boek en uit die tijd moet de herinnering stammen dat ik het zo fantastisch vond.

Sindsdien is het boek altijd meeverhuisd naar nieuwe adressen en heeft het alle selecties van mijn boekenverzameling doorstaan, net als een paar andere boeken uit mijn jeugd. Misschien moet ik de trouw van Doktor Faustus belonen, net als Aan de vooravond van Toergenjev en een paar andere boeken uit die tijd waar ik goede herinneringen aan koester. Was het het enthousiasme van een beginnend lezer voor wie alles nog nieuw was? Of is het iets blijvends wat ik nog steeds zou kunnen ervaren als ik die boeken nu zou herlezen? Ik beschouw mezelf nog altijd als een beginnend lezer, elke keer weer als ik een boek opensla. Of ik de blik van toen zou kunnen terug halen naar nu, dat is waarschijnlijk een illusie, maar ergens in mijn geheugen zijn wellicht nog kruimels uit die tijd te vinden en naar die kruimels ben ik nieuwsgierig. Wie weet, op een dag.